ตรวจหลังคลอด คืออะไร ?
การตรวจหลังคลอด คือการที่คุณแม่กลับมาพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพหลังจากการคลอดบุตร โดยปกติแล้วทางโรงพยาบาลจะนัดให้คุณแม่มาตรวจในช่วง 4-6 สัปดาห์หลังคลอด อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่การคลอดมีความผิดปกติ หรือมีปัญหา แพทย์อาจนัดมาตรวจก่อน 4 สัปดาห์ได้ตรวจหลังคลอด ห้ามเกินกี่เดือน ?
โดยทั่วไป การตรวจหลังคลอดควรทำภายใน 4-6 สัปดาห์หลังคลอด หรือ 1 เดือนครึ่งหลังคลอด เนื่องจากเป็นช่วงที่ร่างกายกำลังปรับตัวกลับสู่ภาวะปกติ การตรวจในช่วงเวลาที่เหมาะสมจะช่วยให้แพทย์สามารถประเมินการฟื้นตัวของร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่โดยทั่วไปสูติแพทย์มักแนะนำให้มารับการตรวจหลังคลอดภายใน 6 สัปดาห์ และถือว่าเป็นจุดที่สิ้นสุดของระยะหลังคลอด ซึ่งคุณแม่ไม่ควรจะละเลยเป็นอันขาดตรวจหลังคลอดตรวจอะไรบ้าง ?
การตรวจหลังคลอดเป็นขั้นตอนสำคัญที่คุณแม่ทุกคนควรให้ความสำคัญ เพราะเป็นการตรวจสุขภาพเพื่อให้แน่ใจว่าร่างกายของคุณแม่ฟื้นตัวเป็นปกติหลังการคลอด ทั้งยังเป็นการตรวจเพื่อหาภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น สำหรับการตรวจหลังคลอดโดยทั่วไปจะมีรายละเอียดดังนี้- ซักประวัติ : สอบถามอาการผิดปกติ การปัสสาวะ การขับถ่าย การมีประจำเดือนและการตกไข่หลังคลอด การมีเพศสัมพันธ์และการคุมกำเนิด การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และจิตใจ
- ตรวจร่างกายทั่วไป : วัดความดันโลหิต ชั่งน้ำหนัก และตรวจสุขภาพโดยรวม
- ตรวจภายใน : ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก ตรวจแผลฝีเย็บ (ถ้ามี) และตรวจมะเร็งปากมดลูก
- ตรวจเต้านม : ดูการไหลของน้ำนมและสภาพของหัวนม
- ตรวจระดับฮอร์โมน : โดยเฉพาะในรายที่มีประวัติภาวะซึมเศร้าหลังคลอด
- ตรวจเลือด : เพื่อประเมินภาวะโลหิตจาง
- ตรวจปัสสาวะ : เพื่อตรวจหาการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ
- ประเมินสภาพจิตใจ : สอบถามเกี่ยวกับอารมณ์และความรู้สึกหลังคลอด
ไม่ได้ตรวจหลังคลอด อันตรายไหม ?
การไม่ไปตรวจหลังคลอดอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว เช่น- การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน
- ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษา
- ปัญหาเกี่ยวกับการให้นมบุตร
- การฟื้นตัวของร่างกายที่ช้ากว่าปกติ
ตรวจหลังคลอด จำเป็นไหม ?
การตรวจหลังคลอดมีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับคุณแม่ทุกคน การไปพบแพทย์ตามนัดหมายจะช่วยให้คุณแม่มั่นใจได้ว่าทั้งตัวคุณแม่และลูกน้อยแข็งแรงสมบูรณ์- ช่วยประเมินการฟื้นตัวของร่างกาย ทำให้รู้ว่าอวัยวะต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปในระหว่างตั้งครรภ์และคลอดบุตรได้กลับคืนสู่สภาพปกติแล้วหรือยัง
- ตรวจหาภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นหลังคลอดได้อย่างทันท่วงที
- ให้คำแนะนำเรื่องการคุมกำเนิดที่เหมาะสมหลังคลอด
- ประเมินอารมณ์และความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าหลังคลอด
- ช่วยแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในการให้นมบุตร
อาการหลังคลอดที่ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
หลังจากการคลอดบุตร ร่างกายของคุณแม่จะต้องใช้เวลาในการฟื้นตัว ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่จะมีอาการปวดเมื่อย หรือรู้สึกไม่สบายบ้าง แต่หากคุณแม่พบอาการผิดปกติต่อไปนี้ ควรรีบไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด- มีไข้สูงเกินกว่า 38 องศาเซลเซียส หนาวสั่น หรืออาการปวดศีรษะ
- มีก้อนที่เต้านมหรือเต้านมบวมแดง
- มีอาการปวดท้องมาก ปวดท้องบิด โดยไม่ได้มีสาเหตุมาจากอาหาร
- มีอาการเจ็บหรือแสบขัดเวลาถ่ายปัสสาวะ
- ตกขาวมีกลิ่นเหม็น น้ำคาวปลามีสีแดงตลอดภายใน 15 วันหลังคลอด (โดยปกติแล้วหลังคลอด 3-4 วันแรก น้ำคาวปลาจะออกมาเป็นเลือดสด ๆ แต่หลังจากนี้อีก 10-14 วันจะเป็นน้ำปนเลือด มีสีน้ำตาลดำ แล้วจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นน้ำสีขาวออกเหลืองจนหมดไปภายใน 4 สัปดาห์)
- มีเลือดออกทางช่องคลอดมากผิดปกติ เช่น ภายใน 1 ชั่วโมงชุ่มผ้าอนามัย 1 แผ่น และเลือดที่ออกมามีลักษณะเป็นก้อน
- แผลฝีเย็บบวมแดงมากขึ้นจนมีอาการปวดถ่วงไปถึงทวารหนัก
- แผลฝีเย็บมีหนองหรือมีเลือดไหล
