ภาวะแท้งคุกคามคืออะไร ?
“ภาวะแท้งคุกคาม” หลาย ๆ คนพอได้ยินชื่อนี้ อาจเข้าใจผิดและคิดไปว่าคือการแท้งบุตร แต่จริง ๆ แล้วภาวะแท้งคุกคาม หรือที่เรียกว่า “ภาวะใกล้แท้ง” เป็นภาวะที่เกิดขึ้นในระหว่างการตั้งครรภ์ ซึ่งอาการแท้งคุกคามอาจบ่งชี้ให้รู้ว่า คุณแม่อาจเกิดการแท้งบุตรได้ แต่ทารกในครรภ์ยังมีชีวิตอยู่ โดยภาวะนี้มักเกิดขึ้นในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ (20 สัปดาห์แรก) โดยที่คุณแม่ตั้งครรภ์จะมีเลือดออกมาไม่มากทางช่องคลอดแบบกะปริดกะปรอยโดยที่ปากมดลูกยังปิดอยู่ และอาจมีอาการปวดท้องน้อยร่วมด้วยหรือไม่มีก็ได้ จึงอาจทำให้คุณแม่สับสนได้ว่าเป็นประจำเดือน ภาวะแท้งคุกคามเป็นสัญญาณเตือนว่าการตั้งครรภ์อาจมีความเสี่ยง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดการแท้งเสมอไป หลายกรณีสามารถรักษาและตั้งครรภ์ต่อไปได้จนครบกำหนดคลอด อย่างไรก็ตาม การดูแลรักษาอย่างทันท่วงทีและการปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด มีความสำคัญอย่างยิ่งในการรักษาการตั้งครรภ์ให้ดำเนินต่อไปได้อย่างปลอดภัยปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อวางแผนครอบครัวที่ VFC Center
อาการของภาวะแท้งคุกคาม
อาการแท้งคุกคามอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล แต่อาการที่พบได้บ่อยมีดังนี้มีเลือดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอด
อาการแท้งคุกคาม อาจมีเลือดสีน้ำตาล หรือสีแดงสดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอด ถือเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งปริมาณอาจน้อยจนเห็นเป็นเพียงรอยเปื้อนบนกางเกงชั้นใน หรืออาจมากพอที่จะต้องใช้ผ้าอนามัยอาการปวดท้องน้อยคล้ายประจำเดือน
อาจมีอาการปวดท้องน้อยคล้ายกับประจำเดือน ในลักษณะปวดบีบ ๆ หรือบิด ๆ ส่วนมากแล้วอาการปวดอาจรุนแรงน้อยกว่าอาการปวดประจำเดือนปกติ ร่วมกับการมีเลือดออกหรือไม่มีก็ได้ แต่บางรายอาจมีอาการปวดรุนแรงได้ตกขาวมีสีน้ำตาลจากการมีเลือดปน
ในบางครั้งอาจพบตกขาวที่มีสีน้ำตาลอ่อน หรือสีชมพู ซึ่งเกิดจากการมีเลือดปนอยู่ในตกขาวอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะ
แม้จะพบได้น้อยกว่าอาการอื่น แต่บางรายอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะร่วมด้วย โดยเฉพาะในกรณีที่มีการเสียเลือดมาก อาการเหล่านี้ อาจมีความใกล้เคียงกับอาการของคนตั้งครรภ์ทั่วไป ตัวอย่างเช่น คุณแม่ที่ตั้งครรภ์อ่อน ๆ ส่วนมากจะมีความรู้สึกปวดหน่วง ๆ ในท้องน้อยได้ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติที่เกิดจากเลือดที่มาเลี้ยงบริเวณอุ้งเชิงกรานมาก แต่จะต้องไม่มีเลือดออกจากช่องคลอดตลอดการตั้งครรภ์ ดังนั้นหากคุณแม่มีอาการปวดท้องหรือปวดท้องน้อยมากผิดปกติ ซึ่งปวดในลักษณะบีบหรือบิดเป็นพัก ๆ หรือมีเลือดออกทางช่องคลอดก็ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีสาเหตุของภาวะแท้งคุกคาม
ภาวะแท้งคุกคามสามารถเกิดได้จากหลากหลายสาเหตุ ซึ่งบางครั้งอาจไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ อย่างไรก็ตาม สาเหตุที่พบได้บ่อยมีดังนี้- ความผิดปกติของโครโมโซม เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ ความผิดปกตินี้อาจเกิดขึ้นโดยบังเอิญในขณะที่ไข่และอสุจิผสมกัน ทำให้เกิดการพัฒนาของตัวอ่อนที่ไม่สมบูรณ์
- ฮอร์โมนไม่สมดุล โดยเฉพาะฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน ซึ่งมีความสำคัญในการรักษาการตั้งครรภ์ในช่วงแรก หากระดับฮอร์โมนนี้ต่ำเกินไป อาจทำให้เกิดภาวะแท้งคุกคามได้
- การติดเชื้อ การติดเชื้อบางชนิด เช่น เชื้อท็อกโซพลาสมา หรือเชื้อไวรัสบางประเภท อาจส่งผลต่อการพัฒนาของตัวอ่อนและนำไปสู่ภาวะแท้งคุกคามได้
- ปัญหาเกี่ยวกับมดลูกหรือปากมดลูก เช่น มดลูกมีรูปร่างผิดปกติ เนื้องอกมดลูก หรือปากมดลูกไม่แข็งแรง อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแท้งคุกคามได้เช่นกัน
- ภาวะโภชนาการไม่สมดุล การขาดสารอาหารที่สำคัญ เช่น กรดโฟลิก วิตามินดี หรือธาตุเหล็ก อาจส่งผลต่อการพัฒนาของตัวอ่อนและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแท้งคุกคาม
- การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้สารเสพติด สารเหล่านี้สามารถส่งผลเสียต่อการพัฒนาของตัวอ่อนและเพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้ง
- การได้รับสารพิษหรือรังสี การสัมผัสกับสารเคมีอันตรายหรือการได้รับรังสีในปริมาณสูงอาจส่งผลต่อการพัฒนาของตัวอ่อนได้
- ภาวะเครียดรุนแรง แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าความเครียดเป็นสาเหตุโดยตรงของการแท้ง แต่ความเครียดอาจส่งผลต่อฮอร์โมนในร่างกายและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแท้งคุกคามได้
- โรคประจำตัวบางชนิด เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคไทรอยด์ที่ไม่ได้รับการควบคุมอย่างเหมาะสม อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแท้งคุกคาม
- อายุของคุณแม่ โดยผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 35 ปีมีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อการเกิดภาวะแท้งคุกคาม เนื่องจากคุณภาพของไข่อาจลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น
การรักษาภาวะแท้งคุกคาม
การรักษาภาวะแท้งคุกคามต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างแพทย์และผู้ป่วย โดยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดและการติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่องเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาการตั้งครรภ์ให้ดำเนินต่อไปได้อย่างปลอดภัย โดยมีขั้นตอนการรักษาภาวะแท้งคุกคาม ดังนี้- การประเมินอาการอย่างละเอียดด้วยการตรวจภายใน อัลตราซาวด์ และการตรวจเลือดเพื่อวัดระดับฮอร์โมน
- การรักษาโดยให้ยาฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนเพื่อช่วยรักษาการตั้งครรภ์ โดยเฉพาะในกรณีที่ระดับฮอร์โมนต่ำ
- รักษาตามสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะแท้งคุกคามอื่น ๆ เช่น
- การให้ยาปฏิชีวนะในกรณีติดเชื้อ
- การฉีด Rh immunoglobulin ในกรณี Rh incompatibility
- การเย็บปากมดลูกในกรณีปากมดลูกหลวม
การป้องกันภาวะแท้งคุกคาม
แม้ว่าจะไม่สามารถป้องกันภาวะแท้งคุกคามได้ทั้งหมด แต่มีหลายวิธีที่สามารถช่วยลดความเสี่ยงได้ ดังนี้ดูแลสุขภาพก่อนตั้งครรภ์
การดูแลสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ด้วยการตรวจสุขภาพและรักษาโรคประจำตัวให้อยู่ในภาวะควบคุมได้ก่อนการตั้งครรภ์ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และใช้สารเสพติดควบคุมโรคประจำตัว
การควบคุมโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคไทรอยด์ ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม และไปพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอเพื่อติดตามอาการและปรับการรักษาตามความเหมาะสมรักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
ควรรักษาดัชนีมวลกาย (BMI) ให้อยู่ในเกณฑ์ปกติก่อนการตั้งครรภ์ และควบคุมน้ำหนักให้เพิ่มขึ้นอย่างเหมาะสมระหว่างตั้งครรภ์ตามคำแนะนำของแพทย์จัดการความเครียดอย่างเหมาะสม
เรียนรู้เทคนิคการจัดการความเครียดแล้วนำไปปรับใช้ เช่น การทำสมาธิ การหายใจผ่อนคลาย และหากิจกรรมผ่อนคลาย เช่น การอ่านหนังสือ ฟังเพลง หรือทำงานอดิเรกหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารอันตราย
เลี่ยงการสัมผัสสารอันตราย เช่น สารเคมีอันตราย รังสี และมลพิษ รวมถึงระมัดระวังในการใช้ยา โดยปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาใด ๆ ระหว่างการตั้งครรภ์เสมอเริ่มฝากครรภ์ทันทีที่ทราบว่าตั้งท้อง
ควรเริ่มฝากครรภ์ทันทีที่ทราบว่าตั้งท้อง รวมถึงปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และทำการตรวจครรภ์ตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัดระมัดระวังในการมีเพศสัมพันธ์
ควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับความปลอดภัยในการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างตั้งครรภ์ และหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์หากมีความเสี่ยงสูงต่อการแท้งตรวจสอบประวัติครอบครัว
ควรแจ้งแพทย์หากมีประวัติการแท้งบุตรในครอบครัว และพิจารณาการตรวจทางพันธุกรรมหากมีความเสี่ยงสูงรับวัคซีนที่จำเป็นก่อนการตั้งครรภ์
ฉีดวัคซีนที่จำเป็น เช่น วัคซีนหัดเยอรมัน โดยควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวัคซีนที่ปลอดภัยและจำเป็นระหว่างตั้งครรภ์ก่อนฉีดทุกครั้งนัดหมายปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่ VFC Center
การดูแลตนเองเมื่อมีภาวะแท้งคุกคาม
การดูแลตัวเองที่บ้านเป็นส่วนสำคัญในการจัดการกับภาวะแท้งคุกคาม โดยมีแนวทางดังนี้- พักผ่อนอย่างเพียงพอ รวมถึงหลีกเลี่ยงการยืนหรือเดินเป็นเวลานาน
- งดมีเพศสัมพันธ์จนกว่าแพทย์จะอนุญาต เพื่อลดความเสี่ยงต่อการกระตุ้นการหดตัวของมดลูก
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอาหารที่อุดมไปด้วยโฟเลต ธาตุเหล็ก และแคลเซียม
- ดื่มน้ำสะอาดอย่างเพียงพอ อย่างน้อยวันละ 8 แก้ว
- หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และควรขอความช่วยเหลือหากต้องทำงานบ้านหรือกิจกรรมที่ต้องใช้แรง
- รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ไม่ปรับขนาดยาหรือหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
- สังเกตอาการผิดปกติ เช่น สังเกตปริมาณเลือดที่ออก อาการปวด หรืออาการผิดปกติอื่น ๆ หากมีอาการรุนแรงควรรีบไปพบแพทย์ทันที
- การจัดการความเครียดอย่างเหมาะสม
- ดูแลสุขอนามัยส่วนบุคคล โดยรักษาความสะอาดของร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณอวัยวะเพศ เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
- เข้าพบแพทย์ตามนัดเพื่อติดตามพัฒนาการของทารกและประเมินสถานการณ์
วางแผนมีบุตรกับแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ที่ VFC Center
ภาวะแท้งคุกคามอาจสร้างความกังวลใจให้กับคุณแม่ขณะตั้งครรภ์และครอบครัว แต่ด้วยการดูแลที่เหมาะสมและทันท่วงที คุณจะสามารถผ่านพ้นช่วงเวลานี้ไปได้ ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่พร้อมให้การดูแลอย่างใกล้ชิดตลอดการตั้งครรภ์ ทั้งยังให้การรักษาด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย และได้รับการรับรองมาตรฐานจากหลายองค์กรชั้นนำ ทั้งจากราชวิทยาลัยสูตินรีเวชแห่งประเทศไทย และมาตรฐานการรักษาภาวะมีบุตรยาก CCPC จาก JCI เรายินดีให้คำปรึกษามีบุตรยากในกรุงเทพฯ และพร้อมดูแลคุณตั้งแต่ขั้นตอนแรกจนถึงการตั้งครรภ์สำเร็จ บทความโดย นายแพทย์วรวัฒน์ ศิริปุณย์ ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่ VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร Hotline: 082-903-2035 LINE Official: @vfccenter แหล่งอ้างอิง- What Causes a Threatened Miscarriage?. สืบค้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2569 จาก https://www.parents.com/what-causes-a-threatened-miscarriage-8407396
- Threatened Abortion (Threatened Miscarriage). สืบค้นเมื่อวันที่ 22 มกราคม 2569 จาก https://www.healthline.com/health/miscarriage-threatened
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะแท้งคุกคาม (FAQs)
ภาวะแท้งคุกคามจำเป็นต้องนอนโรงพยาบาลทุกกรณีหรือไม่ ?
ไม่จำเป็น ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ หากอาการไม่มากและทารกยังแข็งแรง แพทย์อาจให้พักผ่อนที่บ้านพร้อมติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
มีเลือดออกระหว่างตั้งครรภ์แบบไหนที่ไม่ควรนิ่งนอนใจ ?
หากมีเลือดออกสีแดงสด ปริมาณมากขึ้น หรือมีลิ่มเลือดร่วมกับอาการปวดท้องน้อยแบบบีบ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
ภาวะแท้งคุกคามมีผลต่อพัฒนาการของทารกในระยะยาวหรือไม่ ?
โดยทั่วไปไม่มีผลระยะยาวหากได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและติดตามครรภ์สม่ำเสมอ ทารกส่วนใหญ่สามารถเติบโตได้ตามปกติ
เคยมีภาวะแท้งคุกคามมาก่อน จะเกิดซ้ำในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไปหรือไม่ ?
มีโอกาสเกิดซ้ำ โดยเฉพาะหากมีปัญหาฮอร์โมนหรือมดลูก แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการวางแผนตั้งครรภ์และพบแพทย์ตั้งแต่ต้น
ระหว่างมีภาวะแท้งคุกคาม ควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมใด ?
ควรหลีกเลี่ยงการยกของหนัก การออกแรงมาก การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์ และไม่ควรซื้อยารับประทานเอง
ควรปฏิบัติตัวอย่างไรเพื่อป้องกันภาวะแท้งคุกคาม ?
ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ รักษาโรคประจำตัวให้ควบคุมได้ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ รับประทานอาหารมีประโยชน์ และหลีกเลี่ยงสารอันตราย
