อนุมูลอิสระ ส่งผลเสียต่อการสร้างอสุจิอย่างไร?
อนุมูลอิสระ (Free Radicals) คือโมเลกุลที่ไม่เสถียรซึ่งเกิดขึ้นตามธรรมชาติ จากกระบวนการทางชีวภาพต่าง ๆ ภายในร่างกายของเรา แม้ว่าร่างกายจะมีกลไกในการจัดการกับอนุมูลอิสระเหล่านี้ แต่หากมีปริมาณมากเกินไป หรือระบบจัดการทำงานได้ไม่เต็มที่ ก็จะก่อให้เกิดภาวะที่เรียกว่า ออกซิเดทีฟสเตรส (Oxidative Stress) ซึ่งเป็นอันตรายต่อเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย รวมถึงเซลล์อสุจิด้วย โดยส่งผลเสียที่สำคัญดังนี้ทำลาย DNA ของอสุจิ
อนุมูลอิสระสามารถเข้าโจมตีและทำลายสารพันธุกรรม DNA ภายในเซลล์อสุจิได้ ซึ่งจะส่งผลให้อสุจิมีความผิดปกติ ไม่สามารถทำหน้าที่ในการผสมกับไข่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดความผิดปกติทางพันธุกรรมในตัวอ่อนอีกด้วยลดคุณภาพของอสุจิ
ภาวะออกซิเดทีฟสเตรสจากอนุมูลอิสระทำให้คุณภาพอสุจิโดยรวมลดลง ไม่ว่าจะเป็นจำนวนอสุจิที่น้อยลง ความเคลื่อนไหวที่ช้าลง รูปร่างที่ผิดปกติ และความสามารถในการทะลุผ่านเยื่อหุ้มไข่ที่ลดลง ปัจจัยเหล่านี้จะลดโอกาสในการปฏิสนธิลงอย่างมากเพิ่มความเสี่ยงเกิดภาวะมีบุตรยาก
เมื่ออสุจิได้รับความเสียหายจากอนุมูลอิสระ จะส่งผลให้ความสามารถในการเจริญพันธุ์ลดลง ทำให้คู่สามีภรรยาประสบปัญหาภาวะมีบุตรยาก ซึ่งอาจทำให้การตั้งครรภ์ใช้เวลานานกว่าปกติ หรือไม่มีโอกาสสำเร็จหากตั้งครรภ์ด้วยวิธีธรรมชาติ รวมถึงเสี่ยงต่อภาวะแท้งคุกคามที่สูงขึ้นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยบำรุงอสุจิมีอะไรบ้าง?
สารต้านอนุมูลอิสระช่วยป้องกันและลดความเสียหายจากอนุมูลอิสระในร่างกาย ตัวอย่างสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ ได้แก่วิตามิน C
วิตามิน C เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ละลายน้ำได้ ช่วยป้องกันการทำลายเซลล์อสุจิจากอนุมูลอิสระและช่วยเพิ่มคุณภาพของอสุจิ นอกจากนี้ยังสามารถช่วยเพิ่มความแข็งแรงของผนังเซลล์อสุจิ ทำให้อสุจิมีความทนทานมากขึ้น พร้อมกับช่วยในการดูดซึมสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อระบบสืบพันธุ์วิตามิน E
วิตามิน E เป็นสารอาหารที่สามารถละลายในไขมัน มีคุณสมบัติช่วยป้องกันการทำลาย DNA ของอสุจิและเพิ่มความเคลื่อนไหวของอสุจิ โดยผู้ชายที่ได้รับวิตามิน E เป็นประจำ อสุจิจะมีคุณภาพดี และมีอัตราการตั้งครรภ์ของคู่สมรสที่สูงสังกะสี (Zinc)
สังกะสีเป็นแร่ธาตุที่มีความสำคัญต่อการผลิตอสุจิ และช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้แก่อสุจิ นอกจากนี้ยังมีคุณสมบัติในการควบคุมระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน และมีบทบาทในการสร้างเอนไซม์ที่จำเป็นสำหรับกระบวนการสร้างอสุจิซีลีเนียม (Selenium)
ซีลีเนียมคือแร่ธาตุที่มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องอสุจิจากการทำลาย และช่วยเพิ่มความเคลื่อนไหวของอสุจิ โดยผู้ชายที่มีระดับซีลีเนียมในเลือดต่ำมักจะมีปัญหาอสุจิที่เคลื่อนไหวช้า ส่งผลต่อโอกาสในการตั้งครรภ์ที่น้อยลงกรดโฟลิก (Folic Acid)
กรดโฟลิกอยู่ในกลุ่มวิตามินบี ช่วยในการสร้างเซลล์อสุจิที่มีคุณภาพดี และป้องกันความผิดปกติของโครโมโซม นอกจากนี้ ยังช่วยในการซ่อมแซม DNA ที่เสียหาย และเพิ่มจำนวนอสุจิโดยรวมอีกด้วย
อสุจิน้อย กินอะไรดี ? แนะนำอาหารที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ
การบำรุงอสุจิและการเสริมสารต้านอนุมูลอิสระ สามารถทำได้ด้วยการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อระบบสืบพันธุ์ เช่น- ผักใบเขียว เช่น คะน้า บรอกโคลี หรือผักโขม เป็นแหล่งวิตามิน C กรดโฟลิก และสารต้านอนุมูลอิสระอื่น ๆ ที่ช่วยเสริมสร้างคุณภาพอสุจิ
- ผลไม้ตระกูลเบอร์รี เช่น บลูเบอร์รี สตรอว์เบอร์รี ราสป์เบอร์รี ที่เต็มไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องอสุจิจากการทำลายของอนุมูลอิสระ
- อาหารทะเล เช่น ปู หอยนางรม ที่มีสังกะสีสูง ช่วยเสริมสร้างคุณภาพอสุจิและเพิ่มความเคลื่อนไหวของอสุจิ
- ถั่วและเมล็ดพืช เช่น เมล็ดฟักทอง ถั่วเหลือง ที่อุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ วิตามิน E และสังกะสี ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของอสุจิ
- อัลมอนด์และวอลนัต มีวิตามิน E สูง ช่วยปกป้องเซลล์อสุจิจากการถูกทำลาย อีกทั้งยังมีกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาพของระบบสืบพันธุ์
- ดาร์กช็อกโกแลต ที่มีความเข้มข้น 70% ขึ้นไป เพราะเต็มไปด้วยฟลาโวนอยด์ ที่ช่วยป้องกันการทำลายเซลล์
