ภาวะ APS คืออะไร?
ภาวะ APS (Antiphospholipid Syndrome) คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง โดยการสร้างแอนติบอดีที่โจมตีโปรตีนฟอสโฟลิพิดในร่างกาย ซึ่งมีผลทำให้เกิดลิ่มเลือดในหลอดเลือดและอาจส่งผลกระทบต่อการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงมดลูก ทำให้การฝังตัวของตัวอ่อนไม่สำเร็จ หรือเสี่ยงเกิดภาวะแท้งคุกคามได้การตรวจวินิจฉัยเพื่อวิเคราะห์หาภาวะ APS
การวินิจฉัยภาวะ APS มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง การตรวจวินิจฉัยภาวะ APS จะดำเนินการโดยแพทย์ ซึ่งจะพิจารณาจากอาการทางคลินิกและผลการตรวจเลือด โดยเฉพาะการตรวจหาค่า Antiphospholipid Antibodies แอนติบอดีเหล่านี้ ได้แก่- Lupus Anticoagulant (LA)
- Anticardiolipin Antibody (aCL)
- Anti-β2-glycoprotein I Antibody (anti-β2GPI)
ภาวะ APS ส่งผลกระทบต่อการตั้งครรภ์อย่างไร?
ภาวะ APS มีผลกระทบอย่างมากต่อการตั้งครรภ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว ของผู้มีภาวะมีบุตรยาก และยังเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ตลอดช่วงเวลาของการตั้งครรภ์ ซึ่งผลกระทบหลัก ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้แก่ผลกระทบต่อการฝังตัวของตัวอ่อน
การเกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือด จะทำให้เลือดไหลเวียนได้ไม่สะดวก ส่งผลให้เยื่อบุโพรงมดลูกไม่สมบูรณ์ ไม่พร้อมสำหรับการฝังตัวของตัวอ่อน ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้การทำเด็กหลอดแก้วไม่ประสบความสำเร็จซ้ำแล้วซ้ำเล่าทารกในครรภ์เจริญเติบโตช้า
เมื่อการไหลเวียนของเลือดไปยังรกไม่เป็นปกติ เนื่องจากมีการอุดตันของลิ่มเลือด รกจะไม่สามารถทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพในการส่งผ่านสารอาหารและออกซิเจนไปสู่ทารก ส่งผลให้ทารกในครรภ์ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ ทำให้เกิดภาวะทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ (Intrauterine Growth Restriction - IUGR) และอาจมีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่าปกติเสี่ยงภาวะแท้งซ้ำซาก
ภาวะ APS เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของภาวะแท้งซ้ำซาก ซึ่งหมายถึงการแท้งบุตรตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป โดยส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นในช่วงไตรมาสแรกและไตรมาสที่สองของการตั้งครรภ์ ลิ่มเลือดที่เกิดขึ้นในเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงรกและมดลูกขัดขวางการทำงานของรก ทำให้รกไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์ และนำไปสู่การแท้งบุตรในที่สุดเพิ่มโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์
นอกจากจะกระทบโดยตรงต่อตัวอ่อนและทารกแล้ว ภาวะ APS ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงอื่น ๆ ในระหว่างการตั้งครรภ์ เช่น- ภาวะครรภ์เป็นพิษ (Preeclampsia) เป็นภาวะที่ความดันโลหิตสูงขึ้นอย่างรุนแรงและมีโปรตีนในปัสสาวะ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อทั้งแม่และทารก
- ภาวะคลอดก่อนกำหนด (Preterm Labor) การที่ลิ่มเลือดอุดตันในรกอาจนำไปสู่ภาวะรกทำงานผิดปกติ ทำให้เกิดการคลอดก่อนกำหนดได้