การเก็บอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE คืออะไร ต่างกันอย่างไร?
การเก็บน้ำอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE คือกระบวนการทางการแพทย์ที่ใช้สำหรับผู้ชายที่ไม่สามารถหลั่งน้ำเชื้อได้ตามธรรมชาติ หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการผลิตและการส่งผ่านอสุจิ วิธีเหล่านี้จะช่วยเก็บตัวอสุจิโดยตรง และนำไปใช้ร่วมกับการทำ ICSI เพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์สำหรับคู่สมรสที่ประสบภาวะมีบุตรยากPESA การเก็บอสุจิจากหลอดพักอสุจิ
PESA (Percutaneous Epididymal Sperm Aspiration) คือ กระบวนการเก็บอสุจิโดยใช้เข็มขนาดเล็กแทงผ่านผิวหนังบริเวณถุงอัณฑะเข้าไปในท่อพักอสุจิส่วนต้น (Epididymis) ซึ่งเป็นจุดที่อสุจิเจริญเติบโต เพื่อเก็บอสุจิออกมาโดยตรง เป็นหัตถการที่ไม่ต้องผ่าตัดและไม่ต้องเย็บแผล จึงใช้เวลาน้อย ผู้เข้ารับการรักษาฟื้นตัวได้ไว เหมาะกับผู้ที่มีภาวะอุดตันของท่อนำอสุจิและเคยทำหมันถาวร โดยมีขั้นตอนดังนี้- แพทย์ทำการตรวจร่างกายและฉีดยาชาเฉพาะจุด
- แพทย์จะใช้เข็มขนาดเล็กแทงผ่านผิวหนังถุงอัณฑะ เพื่อเข้าถึงท่อพักอสุจิส่วนต้น
- ดูดตัวอสุจิออกมาโดยตรงด้วยความระมัดระวัง เพื่อนำไปประเมินคุณภาพ
TESE การเก็บอสุจิจากชิ้นเนื้อโดยตรง
TESE (Testicular Sperm Extraction) คือ การผ่าตัดขนาดเล็กเพื่อนำชิ้นเนื้อจากลูกอัณฑะ (Testicle) มาตรวจหาอสุจิในเนื้อเยื่อโดยการใช้กล้องจุลทรรศน์ ซึ่งเหมาะกับผู้ที่ไม่มีอสุจิในหลอดพักอสุจิ มีปัญหาในการสร้างอสุจิ หรือไม่มีท่อนำอสุจิโดยกำเนิด นอกจากจะช่วยเพิ่มโอกาสได้อสุจิที่สมบูรณ์แล้ว ยังช่วยในการวินิจฉัยสาเหตุของภาวะไม่มีอสุจิได้ด้วย สำหรับขั้นตอนสำคัญของการเก็บอสุจิด้วยวิธี TESE ได้แก่- แพทย์ทำการตรวจร่างกายและฉีดยาชาเฉพาะจุด
- ใช้ใบมีดขนาดเล็กผ่าเปิดลูกอัณฑะและตัดชิ้นเนื้อออกมาเล็กน้อย
- นำชิ้นเนื้อที่ได้ไปตรวจหาและแยกอสุจิด้วยกล้องจุลทรรศน์
ตารางสรุปความแตกต่างของการเก็บอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE
ผู้ที่เหมาะกับการเก็บอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE
การเก็บอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE เป็นทางเลือกสำหรับผู้ชายที่ไม่สามารถหลั่งอสุจิได้ตามธรรมชาติ หรือระบบสืบพันธุ์ผิดปกติ โดยแพทย์จะพิจารณาเลือกใช้ตามสภาพร่างกายและปัญหาของแต่ละบุคคล ซึ่งทั้งสองประเภทเหมาะกับกลุ่มคนเหล่านี้เป็นพิเศษ- ผู้ชายที่มีภาวะอสุจิเป็นศูนย์ (Azoospermia) ไม่มีท่ออสุจิโดยกำเนิด หรือปริมาณการผลิตอสุจิต่ำ
- ผู้ชายที่เคยผ่านการทำหมันถาวรแต่ต้องการมีลูกอีก
- กลุ่มที่มีภาวะอุดตันหรือบาดเจ็บของหลอดนำอสุจิจากการประสบอุบัติเหตุ รวมทั้งผู้ที่เกิดการอักเสบเรื้อรัง
- กรณีที่ต้องการทำ ICSI เพื่อรักษาภาวะมีบุตรยาก แล้วการเก็บน้ำอสุจิด้วยวิธีธรรมชาติไม่ได้ผล
กระบวนการหลังจากเก็บอสุจิเสร็จสิ้น
หลังการเก็บอสุจิด้วยวิธี PESA และ TESE เสร็จสิ้น อสุจิที่เก็บได้จะถูกนำไปผ่านขั้นตอนต่าง ๆ เพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับกระบวนการรักษา ได้แก่- ตรวจประเมินคุณภาพอสุจิที่เก็บได้ เพื่อประเมินจำนวน การเคลื่อนไหว รูปร่าง และความสมบูรณ์ของ DNA เพื่อคัดเลือกอสุจิที่แข็งแรงและเหมาะสมสำหรับใช้ในกระบวนการช่วยการเจริญพันธุ์ต่อไป
- นำอสุจิไปใช้ในกระบวนการ ICSI อสุจิที่ผ่านการคัดเลือกจะถูกฉีดเข้าสู่ไข่โดยตรง นำไปสู่การปฏิสนธิและการตั้งครรภ์
การดูแลตัวเองหลังกระบวนการเก็บอสุจิ
หลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการ ฝ่ายชายควรให้ความสำคัญกับการดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาเป็นปกติ และรักษาคุณภาพของอสุจิในระยะยาว โดยสามารถดูแลได้ตามแนวทางต่อไปนี้- รักษาความสะอาดของอวัยวะเพศอย่างเคร่งครัดเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
- งดกิจกรรมที่ต้องออกแรงมาก เช่น การยกของหนัก หรือออกกำลังกายหนักประมาณ 1-2 วัน
- งดมีเพศสัมพันธ์อย่างน้อย 7 วันเพื่อให้แผลบริเวณอัณฑะหายดี
- หากมีอาการเจ็บปวด บวม หรือแดงบริเวณที่เจาะเก็บอสุจิ ควรแจ้งแพทย์ทันที
- พักผ่อนให้เพียงพอและหลีกเลี่ยงเรื่องที่ทำให้เครียด
- งดสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจกระทบต่อคุณภาพอสุจิและการฟื้นตัวของร่างกาย
